حسين مير حيدر
35
معارف گياهى ( فارسى )
شاهبانك در كتب طب سنتى با نامهاى « شهبانق » ، « شاهبانج » و « شابابج » ( قانون ) آمده است . به عربى « برنوف » ، « ريحان الشيطان » و « بنفسج الكلاب » ناميده مىشود . به فرانسوى به آن Aunee conyze گويند . گياهى است از خانوادهء Compositae نام علمى آن Inula conyza DC . مىباشد . توضيح : در كتب طب سنتى ؛ گياه ديگرى با نام قاقلى را نيز شابانك ذكر مىكنند . مشخصات گياهى است چندساله به بلندى 100 - 50 سانتىمتر ، پوشيده از كرك ، برگها بيضى ، دراز ، نوكتيز و ناهموار و برگها پايين با دمبرگ و برگهاى بالاى ساقه بدون دمبرگ . گلها به صورت طبق كوچك كه روى آن گلهاى لولهاى سفيد مايل به زرد قرار دارد . اين گياه در اروپا ، آسيا در اراضى غير سيليسى مىرويد و در مصر فراوان است ، در ايران در شمال ، قرهداغ و در جنگلهاى حسن بيگلو ديده مىشود . خواص - كاربرد از نظر طبيعت شابانك گرم و خشك است و از نظر خواص حكماى طب سنتى معتقدند كه در استعمال داخلى براى صرع ، آب رفتن از دهان خصوصا در مورد كودكان ، تحليل گاز و بادهاى شكم و در استعمال خارجى براى التيام زخمها مفيد و جانشين مرزنجوش است . ساير بررسىها و تحقيقات علمى كه در مورد گياه راسن در جهان به عمل آمده است . بررسى افسانههاى كهن و تاريخ تحولات پزشكى در جهان حاكى است ، روزى كه پرنس ترويان ، به نام پاريس ، هلن تروى را از اسپارتا ربود و جنگ معروف Trojan آغاز شد ، هلن مقدارى گياه و ريشه راسن همراه خود برده بود . شايد هلن آن زن زيبايى كه عامل برانگيختن آن جنگهاى خونين بود ، مبتلا به ديسانترى و يا انواعى انگل رودهاى نظير Pinworms ، Hookworms و يا Girardiasis بوده است و اين گياه